سالگرد تولد پانزدهمین روشنفكر تأثیرگذار جهان
جمعه 25 آذر 84

مسعود برجيان


شصت سالگی دكتر سروش، فیلسوف الهی دوران گذار در حالی فرا رسیده است كه جامعه‌ی امروز ایران، دل‌نگران‌تر و مأیوس‌تر از همیشه، به وقایعی چشم دوخته است كه پیرامون او در شُرف وقوع است. شگفتا كه دكتر سروش و دكتر طباطبایی هر دو در یكسال متولد شدند، در تهران و تبریز، كه هر دو، كانون مهم‌ترین تحولات یكصدسال اخیر بوده است. تقدیر تأمل‌برانگیز روزگار آنجاست كه این دو، در دو مسیر متفاوت گام می‌نهند و هر از گاه، یكدیگر را به تیغ نقد، نوازش می‌دهند. یكی بر كج‌فهمی دیگری از سكولاریزم، پوزخند می‌زند و دیگری بر بی‌بدیل بودن راه خویش اصرار می‌ورزد. یكی ایران را از چهار‌دهه پیش بدین سو، عقیم از زایش و رویش اندیشه می‌داند و دیگری سخن درشتی می‌گوید و آینده را نه از آن اسلام منهای روحانیت كه در كف روحانیت منهای اسلامی می‌شمارد.

شصتمین سالگرد تولد دكتر سروش بهترین بهانه است برای دوستداران او تا با نكوداشت راهی كه او آغازیده است از "پیام سروش" و از نقد دیدگاه‌های او بگویند. ابتكار دوستان گرانمایه‌ام (مهدی خلجی و داریوش محمد پور) مرا بر آن داشت تا با گردآوری و تدوین مجموعه مقالات "از شهر خدا تا شهر دنیا" كه پیش از این در سایت بی‌بی‌سی منتشر شده بود، یادگاری در خور به پاسداشت این سالروز فراهم آورم. امید كه جویندگان آفتاب حقیقت را خوش آید.

پی‌نوشت:
به‌عمد نام سایت دكتر سروش در حلقه‌ی ملكوت را "پیام سروش" گذاشتم. "پیام سروش" نام نشریه‌ی وزین و پُرمایه‌ای بود كه در دوران دانشجویی به همت جمعی از دوستان و همدلان فرهیخته منتشر می‌كردیم. نشریه‌ای كه اگرچه در مقام شرح و بسط اندیشه‌های دكتر سروش نبود و بیشتر به مباحث سیاسی روز و نقد اندیشه و گهگاه نقد فیلم می‌پرداخت، اما نامش یادآور "دكتر سروش" بود و این بیت حافظ شیرین‌سخن كه: گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش.